Trung Quốc đang tự chuẩn bị cho một tương lai không có Nvidia

Trung Quốc tự chuẩn bị cho tương lai không có Nvidia: Cuộc chuyển mình của ngành AI quốc nội

Trong bối cảnh nguồn cung chip Nvidia đang dần cạn kiệt và các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ ngày càng siết chặt, các tập đoàn công nghệ hàng đầu Trung Quốc như Alibaba, Tencent và Baidu đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang sử dụng chip AI phát triển nội địa.

Các ông lớn công nghệ đang tiến hành thử nghiệm nhiều dòng bán dẫn thay thế nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về trí tuệ nhân tạo – cả nội bộ lẫn từ phía khách hàng. Việc Mỹ tiếp tục giới hạn việc xuất khẩu các dòng chip AI như Nvidia H20, vốn từng được điều chỉnh để phù hợp với các quy định dưới thời Tổng thống Joe Biden, đang đẩy các công ty Trung Quốc vào tình thế phải chủ động và lập kế hoạch dài hạn.

Một nguồn tin nội bộ cho biết, nguồn cung chip hiện tại của Nvidia có thể chỉ đủ đáp ứng nhu cầu phát triển AI ở Trung Quốc đến đầu năm sau. Trong khi đó, các đơn hàng chip mới mất từ 3 đến 6 tháng để được giao, và hiện vẫn chưa rõ Nvidia có thể ra mắt dòng chip mới vừa đáp ứng các yêu cầu kiểm soát xuất khẩu của Mỹ vừa cạnh tranh được với sản phẩm nội địa như Huawei Ascend hay không.

---

Tăng tốc phát triển chip nội địa: Huawei dẫn đầu cuộc chơi

Tại buổi công bố kết quả kinh doanh, ông Shen Dou – trưởng bộ phận AI Cloud của Baidu – chia sẻ rằng công ty đã sẵn sàng thử nghiệm nhiều phương án chip thay thế Nvidia để xử lý suy luận AI. “Chúng tôi tin rằng, theo thời gian, các dòng chip nội địa phát triển tự chủ cùng với hệ sinh thái phần mềm mạnh mẽ sẽ tạo nền móng vững chắc cho sự đổi mới dài hạn của ngành AI Trung Quốc,” ông nói.

Các lãnh đạo cấp cao của Alibaba và Tencent cũng xác nhận đang tích cực đa dạng hóa nguồn cung và giải pháp công nghệ. Ông Martin Lau, Chủ tịch Tencent, cho biết công ty vẫn đủ nguồn lực để tiếp tục huấn luyện các mô hình AI hiện tại trong nhiều thế hệ tới, đồng thời xem xét sử dụng các loại chip khác cho xử lý suy luận – phân khúc đang tăng trưởng mạnh do nhu cầu triển khai AI vào thực tiễn.

Viện Nghiên cứu Các Vấn đề Quốc tế Đương đại Trung Quốc (CICIR) – một cơ quan trực thuộc Bộ An ninh Quốc gia – nhận định rằng, dù các hạn chế từ Mỹ gây tổn thất đáng kể, nhưng cũng góp phần “thúc đẩy làn sóng đổi mới trong ngành chip AI cao cấp”, trong đó loạt chip Ascend của Huawei là ví dụ điển hình.

Hiện tại, các đơn vị nhà nước như China Mobile cùng các công ty trong ngành tài chính, quốc phòng và y tế là những khách hàng lớn nhất của Huawei. Tuy nhiên, nhiều công ty công nghệ tư nhân cũng đang bắt đầu cạnh tranh để tiếp cận các dòng chip này.

---

Nguy cơ và thách thức: Hạn chế công nghệ và chi phí chuyển đổi

Dù tiềm năng chip nội địa lớn, nhưng quá trình chuyển đổi không hề dễ dàng. Việc chuyển từ kiến trúc phần mềm CUDA của Nvidia sang CANN của Huawei gặp nhiều thách thức kỹ thuật và cần thời gian – thường kéo dài 3 tháng hoặc hơn, theo một giám đốc kỹ thuật cấp cao Trung Quốc.

Ngoài Huawei, các công ty như Cambricon và Hygon cũng đang được thử nghiệm. Một số “ông lớn” như Baidu và Alibaba đã bắt đầu thiết kế chip riêng để chủ động trong chiến lược dài hạn.

Trong khi đó, Nvidia dự kiến sẽ bắt đầu sản xuất các dòng chip mới đáp ứng yêu cầu xuất khẩu của Mỹ từ tháng 7, tuy nhiên có thể sẽ thiếu những yếu tố then chốt như bộ nhớ HBM hoặc kết nối NVLink – những thành phần quan trọng cho xử lý AI khối lượng lớn.

Giám đốc điều hành Nvidia, ông Jensen Huang, thẳng thắn cho biết trong một cuộc họp gần đây: “Hiện tại chúng tôi chưa có sản phẩm nào mới cho thị trường Trung Quốc.”

---

Tương lai nào cho ngành AI Trung Quốc?

Việc chuyển đổi sang sử dụng chip nội địa không chỉ là yêu cầu cấp bách do rào cản xuất khẩu, mà còn là bước đi chiến lược để đảm bảo chủ quyền công nghệ lâu dài. Tuy nhiên, bài toán về hiệu năng, hệ sinh thái phần mềm, chi phí chuyển đổi và khả năng sản xuất hàng loạt vẫn còn là thử thách lớn.

Trung Quốc đang ở ngã rẽ quan trọng: hoặc phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài với nhiều rủi ro chính trị, hoặc tăng tốc phát triển tự chủ công nghệ lõi – bất chấp những khó khăn trước mắt.